Przepustnica to jeden z kluczowych podzespołów w samochodzie. Odpowiada za regulację ilości powietrza trafiającego do silnika, a co za tym idzie, wpływa na skład mieszanki paliwowo-powietrznej. Jak działa ten element? Czy może ulec awarii? Jakie są objawy uszkodzenia przepustnicy? I jak się ją naprawia?
Przepustnica – budowa i działanie
Przepustnica to niewielki element, który składa się z korpusu – ramy i ruchomej klapki. Montuje się ją w kanale dolotowym silnika, bezpośrednio za filtrem powietrza. Dawniej klapka przepustnicy była połączona linką z pedałem gazu, a obecnie, w nowszych samochodach, poruszana jest przy użyciu silnika elektrycznego. Silnikiem tym steruje sygnał generowany przez potencjometr umieszczony przed pedałem gazu.
Jak działa przepustnica? Bardzo prosto. Jeśli kierowca naciśnie pedał gazu, klapka w tym podzespole unosi się, żeby wpuścić więcej powietrza do komór spalania, jeżeli zaś odpuszcza gaz, klapka się przymyka, zmniejszając przepływ powietrza do jednostki napędowej. Dopóki silnik działa, klapka nie może zostać całkowicie zamknięta, bo zamknięcie przepustnicy jest równoznaczne ze zgaśnięciem samochodu.
Żeby skład mieszanki paliwowo-powietrznej trafiającej do jednostki napędowej był właściwy – ani zbyt bogaty, ani zbyt ubogi – na przepustnicy umieszcza się czujnik położenia, który przekazuje sygnał do sterownika silnika. Dzięki temu sterownik może dostosować ilość paliwa do ilości powietrza w komorach spalania.
Objawy awarii przepustnicy
Czy przepustnica może ulec awarii? Niestety tak. Najczęściej obserwuje się nagromadzenie nagaru, który utrudnia ruch klapki. Czasami zdarzają się również uszkodzenia czujnika położenia przepustnicy lub silniczka sterującego klapą, a nawet usterki mechaniczne wynikające ze zużycia elementów mechanizmu sterującego.
Jakie objawy sugerują problem z przepustnicą? Niepokojące są przede wszystkim:
– gaśnięcie samochodu po wciśnięciu sprzęgła,
– szarpanie przy ruszaniu lub przyspieszaniu,
– falowanie obrotów,
– opóźniona reakcja na dodawanie gazu,
– pojawienie się kontrolki „check engine”,
– przejście pojazdu w stan awaryjny,
– zwiększone zużycie paliwa.
Wymienione symptomy są niecharakterystyczne, dlatego awaria przepustnicy często bywa mylona z usterką świec zapłonowych albo zapchaniem zaworu EGR. Jeśli się je zauważy, trzeba przeprowadzić diagnostykę.
Naprawa przepustnicy
Jak ocenia się, czy przepustnica działa prawidłowo? Mechanik podłącza samochód do komputera diagnostycznego i sprawdza błędy, a także obserwuje, jaka jest reakcja tego podzespołu na wciskanie gazu. Jeśli zauważa nieprawidłowości, ocenia stan przepustnicy – stopień zabrudzenia, ruchomość klapki itp.
W wielu przypadkach nie trzeba wymieniać podzespołu, wystarczy go dokładnie wyczyścić i przeprowadzić adaptację – procedurę polegającą na przystosowaniu do nowych ustawień. Jeśli jednak po czyszczeniu przepustnica nadal nie działa prawidłowo, istnieje ryzyko, że doszło do uszkodzenia czujnika. Wówczas trzeba ją wymienić na nową.
Uwaga – jazda z niesprawną przepustnicą obciąża m.in. katalizator i sondę lambda, dlatego lepiej nie zwlekać z diagnostyką i naprawą tego elementu.
